السيد محمد علي الأبطحي
380
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي )
بدهكار حلال نيست ، مگر آن كه مقدار بدهى خود را به أو بگويد وأو را راضى كند ، يا به گونه اى باشد كه اگر مقدار طلب خود را مىدانست باز هم به آن مقدار صلح مىكرد . ( مسأله 2097 ) : اگر بخواهند چيزى را كه از يك جنس است وزن آنها معلوم است به يكديگر صلح كنند ، واجب آن است كه وزن يكى بيشتر از ديگرى نباشد ، ولى اگر وزن آنها معلوم نباشد ، هر چند احتمال دهند كه وزن يكى بيشتر از ديگرى است وصلح نمايند صحيح است . ( مسأله 2098 ) : اگر دو نفر از يك نفر طلبكارند ، يا دو نفر از دو نفر ديگر طلبكار باشند وبخواهند طلبهايشان را به يكديگر صلح كنند چنانچه طلب آنان از يك جنس وزن آنها يكى باشد - مانند اين كه هر دو ده من گندم طلبكارند - مصالحه آنان صحيح است ، وهم چنين است اگر جنس طلب آنان يكى نباشد مانند اين كه يكى ده من برنج وديگرى دوازده من گندم طلبكار باشد ; ولى اگر طلب آنان از يك جنس وچيزى باشد كه معمولا با وزن يا پيمانه معامله مىشود ، چنانچه وزن يا پيمانه آنها مساوى نباشد ، مصالحه آنان اشكال دارد . ( مسأله 2099 ) : اگر از كسى طلبي دارد كه بايد پس از مدتي بگيرد چنانچه طلب خود را به مقدار كمترى صلح كند ومقصودش اين باشد كه از مقدارى از طلب خود گذشت كرده وبقيه را نقد بگيرد اشكال ندارد ، واين حكم در صورتي است كه طلب از جنس طلا يا نقره يا جنس ديگرى باشد كه با وزن يا پيمانه فروخته مىشود ، واما در غير آنها محل اشكال است . ( مسأله 2100 ) : اگر دو نفر چيزى را با هم صلح كنند ، با رضايت يكديگر مىتوانند صلح را بهم بزنند ، ونيز اگر در ضمن معامله براي هر دو يا يكى از آنان حق بهم زدن معامله را قرار داده باشند ، كسى كه آن حق را دارد مىتواند صلح را بهم بزند . ( مسأله 2101 ) : تا وقتي خريدار وفروشنده از مجلس معامله متفرق نشده اند مىتوانند معامله را بهم بزنند ، ونيز اگر مشترى حيواني را بخرد تا سه روز حق بهم زدن معامله را دارد ، وهم چنين اگر پول جنسي را كه خريده تا سه روز ندهد و